Van tussengebied naar speelruimte
Wiro Kuipers is als strategisch facilitator en ontwerper gespecialiseerd in het creëren van speelruimte op plekken waar samenwerking stokt. Hij gebruikt spel als instrument om beweging te brengen in vastgelopen processen, vooral in de publieke en non‑profitsector. In en rond Enschede heeft hij een netwerk van werkplekken, van de Creatieve Campus CeeCee tot zijn eigen keukentafel en de wandelpaden in het buitengebied. Meer over zijn werk op zijn website.
In mijn werk schep ik speelruimte, letterlijk en figuurlijk. Ik ontwerp en begeleid bijeenkomsten en interventies waarin spel zorgt voor beweging. Dat klinkt misschien licht, maar het tegendeel is waar: ik word vooral ingeschakeld op plekken waar het schuurt, waar samenwerking vastloopt, onderwerpen niet vooruitkomen of patronen zó hardnekkig zijn dat er geen doorkomen aan is. Het is mijn werk om daar speling in te brengen, zodat mensen nieuwe ideeën krijgen, in beweging komen of elkaar op een andere manier leren kennen. Spel is daarbij mijn belangrijkste instrument, niet als uitje maar als serieuze interventie om groeven te doorbreken.
Mijn achtergrond ligt in de Triple Helix: het samenspel tussen overheid, ondernemers, onderwijs en onderzoek, vooral bij regionale ontwikkelingsvraagstukken. Het liefst werk ik in het gebied tussen organisaties, denk aan netwerken, coalities en complexe samenwerkingsverbanden. Eigenlijk overal waar mensen samen iets willen bereiken en dat op de gebruikelijke manier niet lukt. Dat tussengebied is precies de plek waar ik in mijn element ben.
‘Ik reis het hele land door voor bijeenkomsten bij opdrachtgevers’
Ik kom uit Groningen, woon nu in Enschede en merk dat ik goed gedij in het Nedersaksische taalgebied, aan deze kant van de IJssel. Tegelijk reis ik met plezier het hele land door voor bijeenkomsten bij opdrachtgevers. Sinds een tijdje heb ik weer een vaste werkplek, toevallig dezelfde plek waar ik twaalf jaar geleden ook als ondernemer werkte: op de Creatieve Campus CeeCee in Roombeek, het voormalige vuurwerkrampgebied.
In dat gebied heb ik inmiddels vijf of zes verschillende werkplekken gehad. Nu zit ik in een van de mooiste: speels, enorm licht en met uiteenlopende ruimtes. Van de keuken tot het prachtig verlichte Kraaijenest, van de ruimte van Present Media tot de picknicktafel buiten. Het pand van CeeCee ligt aan de rand van het centrum van de stad en het is zonnig en licht.
‘De keukentafel hebben we zelf ontworpen en gebouwd met Lego’
Thuis heb ik een kantoortje in de oude slaapkamer van mijn dochter, met de inmiddels beruchte aquamarijnkleurige muren. Toch zit ik vaker aan de keukentafel, die we zelf hebben ontworpen en gebouwd met Lego. In videocalls is achter me een kleurrijk drieluik zichtbaar van de Grote Kerk op de Oude Markt in Enschede.
En dan is er nog mijn meest productieve werkplek van de afgelopen jaren: het buitengebied. Ik ben langere afstanden gaan lopen en merk ik dat juist die omgeving de beste plek is voor denkwerk, mensen bellen of het bedenken van concepten: zonder scherm en met oortjes in. Als ik in beweging kom, beweegt er ook iets in mijn hoofd. Ik neem mijn gedachten op als audiofragmenten en werk ze later uit met behulp van AI.
‘Mijn werk ontstaat op de momenten waarop ik zelf ruimte maak’
Sinds onze kinderen naar school gaan, zijn mijn werktijden veranderd. Vroeger zei ik dat ik 168 uur per week beschikbaar was en op de meest onverwachte momenten inspiratie kon krijgen. Nu werk ik overdag, zelden ’s avonds en eigenlijk nooit in het weekend, behalve af en toe op zondagavond om de week voor te bereiden. Zodra de kinderen naar school zijn, begin ik met werken en ergens halverwege de middag rond ik af. Maar als ik op een zondagochtend inspiratie heb, ga ik ook aan het werk. Mijn werk ontstaat op de momenten waarop ik zelf ruimte maak.
Geen dag is hetzelfde. Op kantoordagen ben ik meestal een van de eersten, tussen kwart over acht en half negen. De ochtend gebruik ik voor beeldschermwerk, rond de middag lunchen we samen en ’s middags werk ik vrijer en creatiever. Dan ben ik bezig met concepten bouwen, programma’s ontwerpen en sessies voorbereiden. Rond vijf uur ben ik thuis.
‘Er zijn dagen dat ik om vijf uur ’s ochtends begin met wandelen’
Op dagen dat ik een bijeenkomst begeleid, ziet mijn dag er volledig anders uit. Dan vertrek ik vroeg naar een locatie of logeer de avond ervoor al in een hotel om me rustig voor te bereiden. Ik ben er vanaf het allereerste moment tot het allerlaatste, samen met de mensen die zorgen voor geopende deuren, lunch en inrichting: alles wat nodig is om een goede experience neer te zetten. Ook zijn er dagen dat ik om vijf uur ’s ochtends begin met wandelen, twaalf uur denkwerk doe en tegen vijven weer thuis ben.
Ik heb een paar vaste rituelen. Mijn gedachten opnemen als audioberichten en die met AI verwerken is inmiddels een standaard onderdeel van mijn werk. Ik ben steeds luier geworden in typen en steeds meer auditief ingesteld. En ik weet dat als ik niet beweeg, er niks beweegt. Zodra ik vastloop, ga ik naar buiten. Als ik een hele dag op een locatie werk die verder rijden is dan een uur, combineer ik dat bewust met een overnachting. En op kantoor hoort een dubbele espresso er altijd bij.
‘Ik kan enorm genieten van het voorbereiden van bijeenkomsten’
Waar ik stiekem van geniet? Dat ik overal kan werken. Dat ik weer een kantoor huur dat mijn werkproces ondersteunt. Dat de lichtinval steeds anders is door de kleine raampjes, vooral in het Kraaijenest. Ook geniet ik van het voorbereiden van bijeenkomsten. Natuurlijk is het mooi als een bijeenkomst verloopt zoals bedacht en mensen werkelijk aan het spelen worden gezet, maar ik geniet misschien nog wel meer van het ontwerpen zelf. Kijken hoe je een interventie kunt bedenken, vormgeven en scheppen. In Miro digitale werelden bouwen: slides, werkvormen, whiteboards. Hoe dat eruitziet en hoe het werkt, daarvan kan ik echt smullen.
Ik vind het vooral ook heerlijk dat ik aan de rand van het land woon, midden in de natuur. Elke dag dat ik vastloop, kan ik naar buiten. Ik kan mijn eigen speelruimte creëren: dat is misschien wel het mooiste van mijn werk en mijn leven.
